Od 1 stycznia 2025 roku przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą mają możliwość rozliczania podatku dochodowego PIT w oparciu o metodę kasową. Jednym z warunków wyboru tej metody jest nieprzekroczenie określonego limitu przychodów. Warto zaznaczyć, że od 1 stycznia 2026 roku w tym zakresie obowiązuje nowy limit.
Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej a kasowa metoda rozliczenia
Reguła ogólna wyrażona w art. 14 ust. 1 ustawy PIT wskazuje, że za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
W rezultacie opodatkowaniu podlega przychód należny, co oznacza, że należy zadeklarować przychód dla celów podatkowych niezależnie od faktycznego otrzymania środków pieniężnych
Jednakże od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje art. 14c ustawy PIT, który określa kasową metodę rozliczania podatku. W przypadku metody kasowej rozliczania przychodów za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień:
1) upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury, albo
2) likwidacji działalności gospodarczej.
Na potrzeby metody kasowej rozliczania przychodów przez uregulowanie należności rozumie się również:
1) częściowe uregulowanie należności;
2) wpłaty na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.
Warto podkreślić, że metoda kasowa rozliczania przychodów ma zastosowanie wyłącznie do przychodów, które:
1) wynikają z transakcji między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców oraz
2) są udokumentowane fakturami wystawionymi w terminach określonych zgodnie z odrębnymi przepisami.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 28.08.2025 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.635.2025.3.MG:
” Zatem nie może Pan zastosować metody kasowej do przychodów, które wynikają z transakcji między Panem a osobami fizycznymi nie będącymi przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców. (…) W związku z powyższym ustalenie momentu uzyskania przez Pana przychodu z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, winno nastąpić zgodnie z ogólnymi zasadami uzyskiwania przychodu z tego źródła przychodów, określonymi w ww. art. 14 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z treści tego przepisu wynika wprost, że moment powstania przychodu należnego został ściśle związany z wystąpieniem najwcześniejszego ze zdarzeń wskazanych w cyt. przepisie (dzień wydania rzeczy, wykonania usługi, wystawienia faktury albo uregulowania należności).”
Metoda kasowa rozliczania przychodów nie ma zastosowania do przychodów:
1) wynikających z transakcji między podatnikiem a podmiotem powiązanym z podatnikiem, przy czym wielkość udziałów i praw, o których mowa w art. 23m ust. 2 pkt 1 lit. a-c, wynosi co najmniej 5 %;
2) wynikających z transakcji między podatnikiem a podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 23v ust. 2, lub zagranicznym zakładem położonym na terytorium lub w kraju stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, określonych w tych przepisach;
3) z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
WAŻNE
Metoda kasowa w PIT oznacza, że podatnik prowadzący działalność gospodarczą ustala moment uzyskania przychodu w momencie otrzymania zapłaty. W tym przypadku przychodem nie są kwoty należne za dostawę towarów lub świadczenie usług lecz faktycznie otrzymane.
Nowy limit w kasowym PIT
Podkreślić należy, że możliwość wyboru kasowego PIT jest uzależniona od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 14c ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym do końca 2025 roku) podatnik, w tym podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, osiągający przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie stosuje metodę kasową rozliczania przychodów, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
1) przychody z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1 000 000 zł, przy czym w przypadku przedsiębiorstwa w spadku w przychodach uwzględnia się również przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie przez zmarłego przedsiębiorcę;
2) w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie prowadzi ksiąg rachunkowych;
3) złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze metody kasowej rozliczania przychodów w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, a w przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego – w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej, a jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w grudniu roku podatkowego – w terminie do końca roku podatkowego.
Na mocy ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwiększono limit przychodów o którym mowa w art. 14c ust. 1 pkt 1 z 1 000 000 zł do 2 000 000 zł. Ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
WAŻNE
Od 1 stycznia 2026 roku z kasowego PIT może skorzystać podatnik prowadzący samodzielną działalność gospodarczą, którego przychody z tego źródła w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 2 000 000 zł.
Na zakończenie przypomnijmy, że w przypadku wyboru metody kasowej rozliczania przychodów podatnik jest obowiązany stosować tę metodę przez cały rok podatkowy. Dokonany wybór metody kasowej rozliczania przychodów dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z metody kasowej rozliczania przychodów.