Zmiany w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązujące od stycznia 2025 r. dają przedsiębiorcom możliwość wyłączenia z podstawy składki zdrowotnej przychodów ze zbycia składników majątku. W 2026 roku przedsiębiorcy złożą po raz pierwszy takie rozliczenie, stąd warto zapoznać się z materiałem, w którym prezentujemy wady i zalety tego rozwiązania, a także zwrócimy uwagę na nowe pozycje w zeznaniach rocznych, z których ZUS dowie się jaką kwotę przedsiębiorca uzyskał ze zbycia środków trwałych.
Pominięcie przychodów i kosztów ze składników majątku to prawo, a nie obowiązek przedsiębiorcy. Kiedy warto skorzystać z nowej możliwości?
Na podstawie art. 81 ust. 2 zd ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przedsiębiorca może nie uwzględniać w podstawie składki zdrowotnej przychodów i kosztów ze zbycia środków trwałych, czy innych składników majtku, w tym wyposażenia. Jeżeli jednak podatnik uzna, iż rozliczenie przychodów i kosztów w tym zakresie jest dla niego opłacalne, wówczas może uwzględnić je w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej.
Kiedy warto skorzystać z nowej możliwości?
- ryczałtowcy skorzystają na nowym rozwiązaniu, w sytuacji, gdy wartość przychodów ze zbycia składników majątku mogłaby doprowadzić do przekroczenia limitu 60 000 zł lub 300 000 zl,
- przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych (podatek liniowy/skala podatkowa) skorzystają na nowym rozwiązaniu w sytuacji, gdy osiągną dochód ze zbycia składnika majątku, czyli w momencie gdy przychody ze zbycia przekroczą koszty uzyskania przychodu (przykład nr 1 poniżej).
Przykład 1
Pan Dominik rozliczający się w oparciu o skalę podatkową sprzedał zamortyzowany w pełni samochód ciężarowy za kwotę 80 000 zł. W poprzednim stanie prawnym byłby zobligowany do zapłaty składki zdrowotnej w wysokości 9%, czyli 7 200 zł. Po zmianach obowiązujących od stycznia 2025r., Pan Dominik nie uwzględni tego przychodu w podstawie składki zdrowotnej i zaoszczędzi tym samym 7 200 zł.
ISTOTNE:
Możliwość nieuwzględniania w podstawie składki zdrowotnej przychodów ze sprzedaży składników majątku, dotyczy przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2025r., czyli w roku składkowym rozpoczynającym się od 1 lutego 2025r. (zasady ogólne) lub w roku składkowym rozpoczynającym się od 1 stycznia 2025r. (ryczał).
Które dokładnie składniki majątku podlegają wyłączeniu z podstawy składki zdrowotnej?
Przywołany wyżej art. 81 ust. 2 zd ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi, iż na potrzeby ustalania podstawy składki zdrowotnej nie uwzględnia się w przychodach i kosztach, przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 i 19 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, i kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Zatem rozliczając składkę zdrowotną przedsiębiorca ma możliwość nieuwzględniania w podstawie tej składki przychodów ze zbycia składników majątku będących:
- Środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
- Składnikami majątku o wartości poniżej 10 000 zł, które nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,
- Składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
- Składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych,
- Rzeczami ruchomymi, wykorzystywanymi na podstawie umowy leasingu na potrzeby związane z działalnością gospodarczą.
W sytuacji, gdy przedsiębiorca nie rozlicza w podstawie składki zdrowotnej przychodów ze zbycia w/w składników majątku, nie uwzględnia tym samym kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, tj. kosztów z odpłatnego zbycia, czyli wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku, pomniejszonych o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych (czyli nie uwzględnia się w kosztach wartości niezamortyzowanej).
Auta poleasingowe również bez składki zdrowotnej. Koszt wykupu może okazać się sporny
Z podstawy składki zdrowotnej można wyłączyć składniki majątku, które nie są zaliczane do środków trwałych z uwagi na przewidywany okres użytkowania krótszy niż rok. Takim składnikiem może być np. poleasingowe auto.
Zgodnie jednak z interpretacją ZUS (przykładowo interpretacja sygn. DI/100000/43/712/2025 z dnia 19 września 2025r. wydana przez Centralę ZUS), jeśli przedsiębiorca nie uwzględnia w podstawie składki zdrowotnej przychodów ze zbycia poleasingowego auta, kwota wykupu auta z leasingu nie może pomniejszać podstawy składki zdrowotnej. ZUS argumentował, że
„Nie jest natomiast możliwe wybiórcze stosowanie art. 81 ust. 2zd pkt 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych polegające na wyłączeniu wskazanych w tym przepisie przychodów, w oderwaniu od kategorii kosztów ich uzyskania.”
Zeznania roczne zostały rozbudowane o dodatkowe pozycje związane ze zbyciem składników majątku
Zmiany omówione w niniejszym wpisie, które umożliwiają wyłączenie z podstawy składki zdrowotnej przychodów i kosztów ze zbycia składników majątku, wymagały zmodyfikowania, tj. rozbudowania zeznań rocznych w tym zakresie.
Przykładowo druk PIT/B stanowiący załącznik do zeznania PIT-36, zawiera nowododaną sekcję F na potrzeby raportowania przychodów i kosztów z odpłatnego zbycia składników majątku;
- w poz. 36 należy wskazać przychody z odpłatnego zbycia składników majątku,
- w poz. 37 należy wskazać koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku.
Na podstawie art. 82 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Szef Krajowej Administracji Skarbowej informuje ZUS o rozbieżnościach pomiędzy formą opodatkowania i wysokością przychodów lub dochodów wykazanych w dokumentach przekazywanych do ZUS a formą opodatkowania i wysokością przychodów lub dochodów wykazanych dla celów podatkowych.
Autor: Łukasz Kluczyński