Polski Ład wprowadził zakaz amortyzacji lokali mieszkalnych, a podatnicy, którzy rozliczali przychody w ramach tzw. najmu prywatnego zostali zmuszeni do opodatkowania ich ryczałtem. Problem w tym, iż część podatników rozpoczęła wieloletnią amortyzację przed zmianą przepisów, stąd zainicjowano wiele sporów z fiskusem, które trwają po dziś dzień. W niniejszym wpisie przyglądamy się jednemu z najnowszych wyroków, który daje nadzieję na tzw. ochronę praw nabytych.
Problematyka zakazu amortyzacji mieszkań – krótkie przypomnienie i dotychczasowa linia orzecznicza
Zakaz amortyzacji lokali mieszkalnych od początku budził kontrowersje, ponieważ ustawodawca przewidział co prawda przepis przejściowy, umożliwiający kontynuację amortyzacji, jednakże tylko przez 2022 rok. Pomimo, iż dla przykładu podatnik rozpoczął amortyzację lokalu mieszkalnego w 2020 roku, która planowo miała trwać 40 lat, to odpisy mogły powiększać koszty jedynie do końca 2022 roku.
Pomiędzy fiskusem a podatnikami wywiązał się więc spór o naruszenie tzw. zasady ochrony interesów w toku (ochrony praw nabytych). W imię tej reguły wprowadzenie na stan środków trwałych i rozpoczęcie amortyzacji winno umożliwiać dokończenie umorzenia. Zakup nieruchomości to inwestycja wieloletnia, a nagłe pozbawienie prawa do ich amortyzacji godzi w interesy podatników.
Dotychczas Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmawiał prawa do amortyzacji mieszkań wprowadzonych przed zmianą przepisów. Wyroki sądów z reguły przyznawały rację Dyrektorowi KIS, jednakże przykładowo w wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. I SA/Łd 258/23 uznano zakaz amortyzacji mieszkań jako niezgodny z konstytucją. Konkluzja tego wyroku obejmowała w szczególności tezę:
„skarżąca, która przed uchwaleniem przepisów nowelizujących nabyła nieruchomości oraz wprowadziła je na stan środków trwałych, a także dokonywała amortyzacji, podlega ochronie wynikającej z zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku (art. 2 Konstytucji).”
W mniejszości po stronie podatników były też inne korzystne wyroki sądów, np.WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia9 maja 2024 r., sygn. I SA/Wr 960/23, uznał, iż podatnik może kontynuować amortyzację lokalu mieszkalnego wykorzystywanego jako biuro.
Ważny wyrok NSA sygn. II FSK 490/23 z dnia 14 stycznia 2026 roku
Wyrok NSA, sygn. II FSK 490/23 z dnia 14 stycznia 2026 roku wprost stanowi, że:
„Podniesiony zarzut art. 2 Konstytucji RP bez wątpienia dotyczy naruszenia wszelkich zasad konstytucyjnych – które wymieniono powyżej.”
Ponadto skład orzekający wskazał wprost, iż podatnik winien mieć możliwość dokończenia rozpoczętej amortyzacji o ile rozpoczął ją/nabył nieruchomość przed zmianą przepisów:
„Jeżeli bowiem podatnik nabył prawo do amortyzacji przed tą datą, to ochrona jego praw nabytych skutkuje prawem do danego dokonywania odpisów amortyzacyjnych.”
Choć podatnik odniósł sukces w sporze z fiskusem warto, jednak zaakcentować złożoność tego procesu, który trwał ponad 4 lata:
- Pierwotna negatywna interpretacja sygn. 0114-KDIP2-1.4011.339.2022.1.JS została wydana przez Dyrektora KIS dnia 7 czerwca 2022 r. (wniosek podatnika o wydanie interpretacji wpłynął 5 kwietnia 2022r.),
- Wyrokiem z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 492/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika na powyższą interpretację indywidualną,
- Podatnik wniósł tzw. skargę kasacyjną korzystając z usług profesjonalnego pełnomocnika – doradcy podatkowego (skargi kasacyjnej nie można wnieść samodzielnie, chyba, że podatnik posiada odpowiedni tytuł/uprawnienia zawodowe np. adwokat/radca prawny/doradca podatkowy),
- W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie,
- Przywołany wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2026r. uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz interpretację Dyrektora KIS,
- Dyrektor KIS wydał nową, korzystną dla podatnika interpretację w dniu 3 lipca 2026 r.
Jakie wnioski płyną ze zmienionej przez Dyrektora KIS interpretacji indywidualnej?
Mowa tutaj dokładnie o interpretacji sygn. 0114-KDIP2-1.4011.339.2022.8.S/KW z dnia 3 lipca 2026 roku. Organ interpretacyjny ponownie rozparzył sprawę wnioskodawcy (po 4 latach) i uznał jego stanowisko jako prawidłowe zgodnie z wyrokiem NSA.
Dyrektor KIS wziął pod uwagę orzeczenie NSA z 14 stycznia 2026r., a w zmienionej interpretacji indywidualnej zamieścił jego fragmenty, kończąc interpretację następującą konkluzją:
„Mając na uwadze rozstrzygnięcie NSA zapadłe w wyroku z 14 stycznia 2026 r. sygn. akt II FSK 490/23, w przedmiotowej sprawie za prawidłowe należy uznać Pana stanowisko przyjmujące, że może dokonywać odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. oraz zaliczać te odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów na zasadach obowiązujących w dniu 31 grudnia 2021 r. do momentu pełnego zamortyzowania tych środków trwałych.”
Dyrektor KIS i tak nie zmienia podejścia do amortyzacji
Fakt, iż dany podatnik wygrał spór z fiskusem w przedmiocie zakazu kontynuacji amortyzacji mieszkań nie daje jeszcze prawa do umorzenia lokali przez innych podatników. Przywołany w niniejszym wpisie wyrok NSA i zmieniona interpretacja chroni indywidualnie wnioskodawcę.
Dla przykładu: Dyrektor KIS w dalszym ciągu wydaje niekorzystne interpretacje indywidualne w analogicznych stanach faktycznych (np. sygn. 0111-KDIB2-1.4010.502.2026.1.AG z dnia 26 października 2026 r.) stwierdzając, że jedynie Trybunał Konstytucyjny może badać zgodność norm prawnych z konstytucją.
Wyrok NSA, sygn. II FSK 490/23 z dnia 14 stycznia 2026 roku daje jednak podatnikom solidną podstawę do walki z fiskusem i nadzieję, na to, że inne składy NSA będą wydawać wyroki o zbliżonej treści. Ukształtowanie się jednolitej linii orzeczniczej w tej sprawie może doprowadzić do systemowego odzyskania utraconych przez podatników praw do kontynuacji amortyzacji lokali mieszkalnych. Warto śledzić więc kolejne orzeczenia sądów w podobnych sprawach.
Autor: Łukasz Kluczyński
