Wycofanie samochodu osobowego z działalności gospodarczej, który był w tej działalności środkiem trwałym to zdarzenie, które dość często występuje w jednoosobowych działalnościach gospodarczych.
Po wycofaniu tego samochodu przedsiębiorca ma kilka możliwości dalszego postępowania. Jedną z tych możliwości jest sprzedaż samochodu wycofanego z działalności. Jak tego dokonać najkorzystniej? O czym nie wolno zapominać?
Wycofanie samochodu osobowego z działalności gospodarczej
Wycofanie samochodu osobowego z działalności gospodarczej oznacza zaprzestanie jego użytkowania w działalności gospodarczej i jednoczesne rozpoczęcie jego użytkowania tylko i wyłącznie na użytek prywatny (poza pewnym wyjątkiem).
Na okoliczność wycofania auta przedsiębiorca powinien sporządzić następujące dokumenty:
- oświadczenie o wycofaniu auta (protokół przekazania na cele prywatne),
- LT – likwidację auta – środka trwałego.
Wycofanie samochodu osobowego – środka trwałego z działalności przedsiębiorca wykazuje w ewidencji środków trwałych.
Wycofanie samochodu osobowego – środka trwałego z działalności nie stanowi sprzedaży tego samochodu na gruncie podatkowym pomimo tego, że na gruncie rozliczenia podatku VAT jest tak traktowane.
Samochód osobowy będący środkiem trwałym w firmie to zgodnie z art. 22a ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 zwanej dalej ustawą o PIT) składnik majątku, który:
- został nabyty lub wytworzony przez podatnika,
- stanowi własność lub współwłasność podatnika,
- jego okres użytkowania w działalności jest dłuższy niż rok,
- jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
- jest użytkowany w działalności gospodarczej,
- jest oddany w użytkowanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, umowy leasingu lub umowy o podobnym charakterze.
Samochód osobowy – środek trwały wycofany z działalności przestaje być środkiem trwałym w tej działalności od momentu jego wycofania, pomimo, iż jego sprzedaż w ciągu 6 lat będzie przychodem z działalności na gruncie podatku dochodowego PIT.
Warto w tym miejscu wspomnieć o pewnym wyjątku od reguły. 20% z wydatków eksploatacyjnych dotyczących samochodu prywatnego (także wycofanego z działalności do zasobów prywatnych) może być ujęte w kosztach firmy niemniej te wydatki muszą przyczynić się do uzyskania przychodów z działalności (muszą dotyczyć realizowanych celów działalności gospodarczej).
Sprzedaż samochodu wycofanego z działalności
Po wycofania samochodu osobowego z działalności przedsiębiorca może zdecydować o:
- ponownym przyjęciu wycofanego auta do działalności, albo
- pozostawieniu wycofanego auta w zasobach prywatnych, albo
- sprzedaży wycofanego auta z działalności.
Sprzedaż samochodu wycofanego z działalności a VAT
W podatku VAT już sama czynność wycofania środka trwałego podlega opodatkowaniu VAT tak jakby podatnik dokonał jego sprzedaży. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwanej dalej ustawą o VAT) opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów w tym także nieodpłatne przekazanie przez czynnego podatnika VAT towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
- wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
ISTOTNE:
Wycofanie samochodu osobowego – środka trwałego z działalności nie należy dokumentować fakturą sprzedaży a dowodem wewnętrznym.
ISTOTNE:
Sprzedaż podlegająca opodatkowaniu VAT na gruncie VAT to także nieodpłatne przekazanie samochodu firmowego, będącego dotychczas środkiem trwałym w działalności na cele prywatne przedsiębiorcy.
U podatnika zwolnionego z VAT wycofanie z firmy samochodu osobowego – środka trwałego w dotychczasowej działalności nie spowoduje konieczności opodatkowania VAT.
Wycofanie samochodu (środka trwałego) z firmy będzie podlegało opodatkowaniu VAT, jeżeli czynny podatnik VAT miał prawo do odliczenia części lub całości podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia:
- tego samochodu, albo
- części składowych do tego samochodu zwiększających jego wartość.
Należy podkreślić, iż u czynnego podatnika VAT nie zawsze czynność wycofania będzie skutkowała obowiązek opodatkowania podatkiem VAT.
Jeżeli przedsiębiorca nabył samochód osobowy i nie miał prawa do odliczenia VAT oraz przeznaczył auto na działalność zwolnioną wówczas wycofanie nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT.
Wycofanie z działalności samochodu osobowego będącego środkiem trwałym nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT, jeżeli czynny podatnik VAT nabył dane auto i nie miał prawa do odliczenia VAT od tego nabycia (zakup na podstawie umowy kupna-sprzedaży, faktury VAT-MARŻA także z zagranicy) oraz odliczał podatek VAT od zwyczajnych wydatków eksploatacyjnych dotyczących tego auta.
Trzeci przypadek to, gdy przedsiębiorca nabył samochód osobowy od zakupu, którego nie miał prawa do odliczenia VAT oraz nie miał tego prawa od zakupu części składowych zwiększających wartość tego auta (poza zwyczajnymi wydatkami eksploatacyjnymi także na naprawy) wówczas wycofanie także nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT.
ISTOTNE:
Z uwagi na to, iż wycofanie samochodu osobowego będącego środkiem trwałym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT to sprzedaż samochodu osobowego wycofanego z działalności gospodarczej jest neutralne podatkowo a więc nie podlega opodatkowaniu VAT.
W nawiązaniu do art. 90b ust. 1 ustawy o VAT oraz 90b ust. 6 ustawy o VAT w przypadku, gdy przedsiębiorca wycofa pojazd samochodowy z działalności a miał prawo do odliczenia choćby części podatku VAT naliczonego przy jego zakupie (części składowych podwyższających jego wartość) to będzie zobligowany do korekty podatku VAT niepodlegającego odliczeniu (ta część VAT bez prawa do odliczenia), jeżeli wartość początkowa pojazdu samochodowego:
- przekroczy 15.000 zł – gdy pojazd samochodowy wycofano w ciągu 5 lat licząc od miesiąca jego nabycia importu lub oddano do używania ten pojazd,
- nie przekroczy 15.000 zł – gdy pojazd samochodowy wycofano od miesiąca, w okresie 12 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto, dokonano importu lub oddano do używania ten pojazd.
Przedsiębiorca wycofując samochód osobowy na cele prywatne musi pamiętać o sporządzeniu dowodu wewnętrznego:
- w którym ujmie podstawę opodatkowania i podatek VAT z tytułu wycofania samochodu osobowego z działalności, (jeżeli w danym przypadku wycofanie podlega opodatkowaniu VAT),
- w przypadku obowiązku korekty odliczonego (nieodliczonego) podatku VAT na skutek sprzedaży samochodu w okresie korekty w ciągu 12 miesięcy (samochód o wartości początkowej do 15.000 zł) albo w ciągu 60 miesięcy (samochód o wartości początkowej powyżej 15.000 zł).
Sprzedaż samochodu wycofanego z działalności a PIT
Sama czynność wycofania samochodu osobowego – środka trwałego z działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT. Przedsiębiorca w momencie wycofania nie zapłaci podatku dochodowego (zaliczki na podatek).
ISTOTNE:
Sprzedaż samochodu osobowego – środka trwałego, który został wycofany z dotychczasowej działalności będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT, jeżeli przedsiębiorca sprzeda to auto w ciągu 6 lat – licząc od miesiąca następnego po miesiącu.
Mówi o tym art. 14 ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT).
ISTOTNE:
Sprzedaż wycofanego z działalności tzw. niskocennego środka trwałego – samochodu osobowego o wartości początkowej do 10.000 zł także będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT w ciągu ww. 6 lat.
Jeżeli jednak przedsiębiorca zdecydował się na sprzedaż wycofanego samochodu osobowego w ciągu 6 lat wówczas przychód z tej sprzedaży to przychód z działalności gospodarczej i należy go wykazać w prowadzonej ewidencji:
- w PKPiR u podatników na skali podatkowej albo podatku liniowym,
- w ewidencji przychodów u podatników na ryczałcie
– w miesiącu sprzedaży tego.
Podatnik wycofując samochód osobowy z działalności na cele prywatne nie może zapominać o zaprzestaniu ujmowania w kosztach (nie dotyczy ryczałtowców) odpisów amortyzacyjnych począwszy od następnego miesiąca po miesiącu wycofania.
Poza przychodem przedsiębiorca ma prawo także w miesiącu sprzedaży ująć koszty uzyskania przychodów (nie u ryczałtowców) w postaci niezamortyzowanej dotychczas wartości początkowej tego auta.
Natomiast, gdy wycofany z działalności samochód osobowy został w pełni zamortyzowany jeszcze przed tym wycofaniem wówczas w miesiącu sprzedaży przedsiębiorca ujmuje wyłącznie przychód.
Przychodem ze sprzedaży samochodu osobowego wycofanego z działalności gospodarczej jest wartość określona w dokumencie jego nabycia niemniej wartość ta musi odpowiadać aktualnej wartości rynkowej, (jeżeli wartość z dokumentu odbiega od aktualnej wartości rynkowej wówczas przychodem ze sprzedaży – ceną sprzedaży jest aktualna wartość rynkowa).
Na koniec trzeba zauważyć jeszcze jedną rzecz.
Przychód z działalności gospodarczej do opodatkowania podatkiem PIT powstaje w dniu:
- wydania rzeczy lub wykonania usługi,
- wystawienia faktury,
- uregulowania (całości) należności.
Sprzedając wycofany samochód przedsiębiorca zwraca uwagę, które z ww. zdarzeń nastąpiło jako pierwsze. Na okoliczność braku obowiązku wystawienia faktury dla czynności wycofania bierze pod uwagę datę wydania samochodu albo datę otrzymania całości zapłaty. Te zdarzenia, które będzie miało miejsce wcześniej – w dniu zdarzenia, które nastąpiło wcześniej przedsiębiorca ujmie przychód ze sprzedaży oraz koszt w postaci niezamortyzowanej części wartości początkowej pojazdu.
Natomiast przedsiębiorcy stosujący PKPiR oraz metodę kasową PIT muszą pamiętać o art. 14c ust. 6 ustawy o PIT, który mówi, iż metoda kasowa PIT rozliczania przychodów nie ma zastosowania do przychodów z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Zaliczki otrzymane na poczet zbycia środka trwałego nie stanowią przychodu do opodatkowania ale otrzymanie całej należności przed sprzedażą będą przychodem do opodatkowania PIT.