Darowizna samochodu między członkami rodziny może być całkowicie wolna od podatku. Kluczowy jest tutaj stopień pokrewieństwa, wartość pojazdu oraz prawidłowe wykonanie obowiązków formalnych. W przypadku najbliższej rodziny przepisy przewidują szczególne zwolnienie, które nie jest ograniczone wartością samochodu. Nie oznacza to jednak, że każda darowizna samochodu nie będzie podlegać opodatkowaniu.
Co to jest darowizna?
W nawiązaniu do art. 888 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) darczyńca może przekazać nieodpłatnie obdarowanemu rzecz ruchomą lub nieruchomości bądź środki pieniężne (wartości pieniężne).
Przekazanie darowizny może nastąpić ustnie, pisemnie. Oczywiście preferowana forma to pisemna umowa darowizny a w niektórych przypadkach warto, aby ta umowa była sporządzona w formie aktu notarialnego.
Darowizna samochodu podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn
Darowizna samochodu jest nabyciem własności rzeczy w rozumieniu ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2026 r. poz. 478 zwanej dalej ustawą o podatku od spadków i darowizn) znajdującej się na terytorium RP w momencie przekazania darowizny. Podatek ten obciąża obdarowanego, a nie osobę przekazującą samochód.
Podstawą opodatkowania jest czysta wartość samochodu, czyli jego wartość rynkowa pomniejszona o długi i ciężary. Nie decyduje, więc cena wpisana w umowie, jeżeli wyraźnie odbiega ona od realnej wartości rynkowej pojazdu.
Dla podatku od spadków i darowizn znaczenie ma grupa podatkowa. Aktualne kwoty wolne wynoszą:
- I grupa – 36 120 zł,
- II grupa – 27 090 zł,
- III grupa – 5 733 zł.
Limity dotyczą łącznej wartości nabyć od tej samej osoby w okresie pięciu lat, z uwzględnieniem ostatniego nabycia.
W I grupie podatkowej znajdują się m.in.:
- małżonek,
- dzieci,
- wnuki,
- rodzice,
- dziadkowie,
- pasierb,
- rodzeństwo,
- ojczym i macocha.
II grupa obejmuje dalszych krewnych i powinowatych, natomiast III grupa obejmuje pozostałe osoby.
Najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn
Najkorzystniejsze rozwiązanie przewiduje art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie obejmuje tzw. 0 grupę podatkową: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.
Zwolnienie ma charakter pełny. Bez znaczenia pozostaje fakt, że samochód jest wart 80 000 zł, 150 000 zł czy 200 000 zł. Przy spełnieniu ustawowych warunków podatek od spadków i darowizn nie wystąpi.
Przepis ten mówi, iż wolne od podatku od spadków i darowizn jest nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
- zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku,
- w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę wolną 36 120 zł – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Jeżeli więc małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha darują między sobą samochód, wówczas obdarowany nie zapłaci podatku od spadków i darowizn pod warunkiem, że:
- zgłosi otrzymanie darowizny samochodu składając formularz SD-Z2 właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.
ISTOTNE:
Obowiązek podatkowy przy otrzymaniu darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Obowiązek podatkowy przy darowiźnie powstaje najczęściej w dacie otrzymania darowizny. Często data ta zawarta jest w umowie darowizny.
Obowiązek złożenia formularza SD-Z2
Przy darowiźnie samochodu od osoby należącej do 0 grupy podatkowej obdarowany, który nie chce zapłacić podatku od spadków i darowizn ma obowiązek zgłosić otrzymanie samochodu do właściwego urzędu skarbowego ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanego.
Obdarowany zgłoszenia tego dokonuje na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od daty otrzymania darowizny – samochodu, jeżeli została ona przekazana w formie umowy ustnej albo zwykłej umowy pisemnej (nie notarialnej).
ISTOTNE:
Zgodnie z art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek zgłoszenia otrzymania darowizny przy pomocy formularza SD-Z2 nie nastąpi, gdy:
- wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty wolnej 36 120 zł,
- nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Uwaga na zgłoszenie otrzymania samochodu w terminie 6 miesięcy
Jeszcze do końca 2025r. przekroczenie terminu 6 miesięcy przeznaczonego na zgłoszenie darowizny powodowało utratę prawa do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w stosunku do otrzymanej darowizny.
Niemniej wraz z wprowadzeniem od stycznia 2026r. art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn istnieje już możliwość przywrócenia 6 miesięcznego terminu na zgłoszenie otrzymania darowizny, jeżeli spóźnienie nastąpiło bez winy podatnika i zostaną spełnione ustawowe warunki.
Wniosek o przywrócenie terminu składa obdarowany w ciągu 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia, wraz z SD-Z2.
Darowizna od dalszej rodziny a podatek od spadków i darowizn
Jeżeli samochód przekazywany jest osobie, która nie należy do ww. 0 grupy podatkowej wówczas, pełne zwolnienie nie będzie miało zastosowania.
Niemniej pozostali członkowie rodziny wciąż mogą skorzystać z kwoty wolnej od podatku od spadków i darowizn, która wynosi dla grupy podatkowej nr:
- I – 36 120 zł,
- II – 27 090 zł – do grupy zalicza się zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych,
- III – 5 733 zł – do grupy zalicza się pozostałych nabywców.
Jeżeli wartość samochodu nie przekroczy kwoty wolnej wówczas:
- u obdarowanego nie wystąpi podatek od spadków i darowizn do zapłaty, oraz
- obdarowany nie ma obowiązku składania formularza SD-3.
Przykład 1
Ciotka przekazująca samochód siostrzeńcowi nie może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, bowiem ich stopień pokrewieństwa nie należy do 0 grupy podatkowej (całkowite zwolnienie z podatku) a do 2 grupy podatkowej.
Jeżeli więc samochód ma wartość 60 000 zł oraz siostrzeniec nie otrzymał wcześniej (w ciągu 5 ostatnich lat) darowizn od ciotki, podatek będzie liczony od nadwyżki ponad 27 090 zł.
| Kwota nadwyżki w zł | Podatek od spadków i darowizn od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej | |
| ponad | do | |
| 11.833 | 7% | |
| 11.833 | 23.665 | 828 zł 40 gr i 9% od nadwyżki ponad 11.833 zł |
| 23.665 | 1.893 zł 30 gr i 12% od nadwyżki ponad 23.665 zł | |
Nadwyżka wyniesie 32 910 zł. Zgodnie z aktualną skalą dla II grupy podatek od spadków i darowizn wyniesie:
- 1 893,30 zł + 12% × (32 910 zł – 23 665 zł).
Podatek od spadków i darowizn, jaki będzie musiał uiścić siostrzeniec na konto urzędu skarbowego właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania to 3003 zł (1 893,30 zł + 1 109,40 zł).
Siostrzeniec ma obowiązek zgłoszenia otrzymania darowizny samochodu poprzez złożenie formularza SD-3 w ciągu miesiąca od dnia otrzymania darowizny. Ewentualny podatek od spadków i darowizn opłaca w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji wydanej przez urząd skarbowy.
Otrzymanie darowizny samochodu nie podlega opodatkowaniu PIT
Otrzymanie darowizny nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT u obdarowanego.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 zwanej dalej ustawą o PIT) ustawy o PIT nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W interpretacji indywidualnej z dnia 24.03.2026 r. o sygn. nr 0114-KDIP3-2.4011.147.2026.1.MT, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej analizował darowiznę samochodu wykupionego z leasingu i następnie wycofanego z działalności. Organ wskazał, że sama darowizna nie powoduje u darczyńców przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT.
Darowizna samochodu w rodzinie a VAT
Przy typowej prywatnej darowiźnie samochodu VAT nie występuje. Darczyńca nie działa wówczas jako podatnik VAT, lecz rozporządza swoim majątkiem osobistym. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna z dnia 30.06.2025r. o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.444.2025.1.ŁW, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że darowizna na rzecz żony nie podlega VAT. W sytuacji objętej tą interpretacją samochód został wcześniej wykupiony z leasingu, nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, nie odliczono VAT od wykupu i był wykorzystywany prywatnie.
Istnieje jednak zasadnicza różnica, gdy samochód jest składnikiem majątku przedsiębiorstwa, a przy jego nabyciu podatnik miał prawo do odliczenia VAT.
Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775) opodatkowaniu podatkiem VAT podlega nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa, jeżeli przy ich nabyciu podatnikowi przysługiwało – w całości lub w części – prawo do odliczenia VAT.
W takim przypadku darowizna samochodu na rzecz członka rodziny może więc wygenerować VAT należny. Bowiem opodatkowaniu podatkiem VAT podlega nieodpłatne przekazanie samochodu uprzednio nabytego do działalności, jeżeli przy jego nabyciu przedsiębiorca – nabywca miał prawo do odliczenia podatku VAT i to niezależnie od tego czy skorzystał z tego prawa czy też nie.