Eksport towarów to jedna z siły napędowej polskiej gospodarki. Eksport towarów w niektórych przypadkach mógł być realizowany w procedurze uproszczonej albo standardowej. Jak jest aktualnie?
Eksport towarów
Na mocy art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwanej dalej ustawą o VAT) eksport towarów w przypadku polskiego przedsiębiorcy – sprzedawcy (eksportera) to dostawa towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium RP poza terytorium UE przez:
- polskiego dostawcę lub na jego rzecz, lub
- nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych
– jeżeli wywóz towarów poza terytorium UE jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.
W eksporcie towarów transport towarów może być zorganizowany przez samego eksportera albo przez agencję celną realizującą eksport w imieniu sprzedawcy.
W eksporcie towarów transport towarów może być zorganizowany tez przez samego nabywcę towarów albo przez agencję celną w imieniu nabywcy.
ISTOTNE:
Przed dokonaniem eksportu towarów polski przedsiębiorca musi założyć konto w systemie elektronicznym AES obsługującym eksport towarów za pomocą platformy internetowej – PUESC.
W systemie AES przedsiębiorca będzie dokonywał zgłoszeń do odpraw celnych dla eksportowanych towarów.
ISTOTNE:
Po rejestracji w systemie AES przedsiębiorca uzyska swój identyfikator eksportowy (wyłącznie dla transakcji eksportu towarów) – EORI. Numerem tym będzie posługiwał się każdorazowo przez cały proces eksportu towarów.
Stawka 0% VAT dla eksportu towarów
W nawiązaniu do art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 zwanej dalej ustawą o VAT) stawkę podatku 0% VAT dla eksportu towarów podatnik dokonujący eksportu może zastosować, pod warunkiem, że jeszcze przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej JPK_V7X za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium UE.
Dokumentem tym jest przede wszystkim komunikat elektroniczny z systemu AES – CC599C, który zastąpił komunikat IE-599.
Jeżeli polski przedsiębiorca nie otrzymał tego dokumentu wówczas nie wykazuje tej dostawy w ewidencji JPK_V7X za dany okres rozliczeniowy, lecz w okresie następnym, stosując stawkę podatku 0% VAT, ale pod warunkiem otrzymania dokumentu CC599C przed upływem terminu do złożenia JPK_V7X za ten następny okres.
W przypadku nieotrzymania tego dokumentu w tym terminie określonym przedsiębiorca musi zastosować krajową stawkę VAT.
Jeżeli przedsiębiorca wykazał eksport towarów z krajową stawką VAT (wobec braku dokumentu CC599C) a następnie otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza UE wtedy może on dokonać korekty JPK_V7X w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał ten dokument oraz wykazać wartość eksportu towarów ze stawką 0% VAT.
Uproszczona procedura eksportu towarów
Od 31 października 2024r. Polska musiała wdrożyć nowy system automatycznej obsługi eksportu AES/ECS2 PLUS.
Od tego momentu zlikwidowano (wygasły wszelkie pozwolenia na użycie procedury uproszczonej) również możliwość zgłoszeń wywozowych w procedurze uproszczonej.
Dla przypomnienia procedura uproszczona w eksporcie, ale i w imporcie towarów zwana procedurą w uznanym miejscu polegała na możliwości wypełnienia formalności dla tych transakcji w siedzibie przedsiębiorcy. To z kolei skutkowało tym, że eksporter (importer) nie musiał dokonywać fizycznej odprawy celnej w urzędzie celnym a właśnie w miejscu uznanym, czyli w swojej siedzibie.
Procedura uproszczona była jednak dostępna tylko dla wybranych przedsiębiorców. Musieli oni posiadać właściwe pozwolenia, ale też rzetelnie ujmować w swoich księgach wartość realizowanego eksportu (importu), aby w razie kontroli mogli bez problemu przedstawić wartość całej transakcji, ale i jej przebieg.
Atutami tej procedury były:
- szybkość zwolnienia z odprawy celnej – dzięki temu towar mógł znacznie szybciej zostać transportowany dalej,
- brak konieczności weryfikacji towaru w urzędzie celnym,
- brak skomplikowanych formalności – przedsiębiorca jedynie przesyłał elektronicznie powiadomienie do urzędu celnego o realizacji procedury uproszczonej w siedzibie swojej firmy oraz ujmował transakcję w JPK_V7X,
- dokumenty standardowego zgłoszenia celnego przedsiębiorca przekazywał zbiorczo w terminie późniejszym
Pozostała, zatem jedna forma zgłoszeń celnych dla eksportowanych towarów – procedura standardowa.
Przedsiębiorców aktualnie obowiązuje, więc konieczność realizowania wszystkich odpraw celnych w eksporcie towarów w procedurze standardowej.
Na czym ona polega?
Standardowa procedura w eksporcie towarów
Standardowa procedura w eksporcie towarów polega przede wszystkim na rejestracji przedsiębiorcy, który chce jego dokonać do systemu AES za pomocą platformy celnej PUESC.
Następnie przedsiębiorca musi zawnioskować o numer EOIR także w systemie AES za pomocą platformy PUESC.
Po tych czynnościach i uzyskaniu numeru EORI przedsiębiorca (lub agencja celna w jego imieniu) może dokonać swojego pierwszego zgłoszenia towaru do eksportu – zgłoszenia wywozu towaru poza obszar celny Unii Europejskiej.
W tym celu wypełnia dokument / komunikat CC515C i przesyła go wyłącznie w formie elektronicznej do urzędu celnego wywozu.
Następnie w sposób zautomatyzowany system AES generuje komunikat CD518C zawierający wyniki kontroli towarów opuszczających obszar celny UE wysyłany przez urząd celny graniczny tzw. urząd wyprowadzenia do urzędu celnego wywozu, w którym przedsiębiorca złożył dokument / komunikat CC515C.
W następnej kolejności w systemie AES generowany jest dokument / komunikat CC528C informujący o przyjęciu zgłoszenia celnego w urzędzie celnym wywozu towarów. CC528C oznacza zakończenie weryfikacji zgłoszenia celnego złożonego przez przedsiębiorcę oraz jego rejestrację w systemie AES poprzez nadanie numeru ewidencyjnego MRN.
W dalszej kolejności w systemie AES generowany jest dokument / komunikat CC529C, który stanowi potwierdzenie przez urząd celny zwolnienia towaru z odprawy celnej i przekazania go do procedury wywozu.
Przedsiębiorca (agencja celna), która otrzyma ten komunika wie, że towary mogą opuścić obszar celny UE i zostać przetransportowane do miejsca (miejsc przeznaczenia).
Na końcu tej drogi przedsiębiorca (agencja celna) otrzymuje jeszcze dokument / komunikat CC599C oznaczający urzędowe potwierdzenie opuszczenia towarów obszaru celnego UE.
I to ten dokument jest najistotniejszy (głównie uwzględniany przez fiskusa) ze względu na możliwość zastosowania stawki 0% VAT jak i rozliczenia eksportu towarów na gruncie podatku VAT.
Potwierdza to chociażby stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 09.05.2025r. o sygn. 0114-KDIP1-2.4012.138.2025.1.MW, w której wskazuje, że
„(…) Od 31 października 2024 r. nastąpiło ogólnopolskie uruchomienie systemu X, w którym nie funkcjonuje już komunikat IE 599. W związku z tym, na terytorium Polski nie jest już wydawany komunikat IE 599, gdyż został on zastąpiony komunikatem CC599C, który pełni jednak taką samą rolę jak jego poprzednik, tj. jest dokumentem celnym stanowiącym potwierdzenie wywozu towaru.
Dokumentem, o którym mowa w art. 41 ust. 6a ustawy uprawniającym do zastosowania stawki VAT 0% przy eksporcie towarów będzie również zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym lub kopia takiego zgłoszenia potwierdzona przez właściwy urząd celny. We wszystkich ww. przypadkach są to dokumenty o charakterze „urzędowym” wygenerowane w systemie AES (AES/ECS2 PLUS) lub potwierdzone przez właściwy urząd celny.
Z powyższego wynika, więc, że pomimo tego, że katalog dokumentów wymienionych w art. 41 ust. 6a ustawy jest katalogiem otwartym, nie można zastosować stawki VAT w wysokości 0% względem eksportu towarów na podstawie dowodów innych niż dokumenty „urzędowe”, w których właściwe organy celne (polskie lub z innych państw członkowskich UE) potwierdziły wywóz towarów poza terytorium UE. (…)”.