Wielu przedsiębiorców zakłada, że skoro samochód, maszyna czy komputer zostały wycofane z firmy, ich późniejsza sprzedaż będzie traktowana jak zwykła sprzedaż prywatna. To jeden z najczęstszych błędów.
Sposób opodatkowania zależy przede wszystkim od tego, kiedy nastąpi sprzedaż.
Co to jest wycofanie majątku firmowego z działalności gospodarczej
Wycofanie majątku z działalności gospodarczej to przekazanie tego majątku użytkowanego dotychczas w działalności na użytek prywatny albo np. dokonanie jego likwidacji (m.in. na cel zezłomowania).
Czynność wycofania dotyczy tylko składników majątku, które przedsiębiorca nabył na własność, na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Nie dotyczy ona składników majątku używanych na podstawie umów dzierżawy, leasingu, najmu, użyczenia gdyż te składniki nie należą do majątku firmowego przedsiębiorcy.
Sprzedaż majątku firmowego po wycofaniu z działalności a PIT
Nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca sprzedaje jeden składnik majątku, czy całe wyposażenie wycofane z działalności. Każdy składnik musi ocenić oddzielnie.
Może się zdarzyć, że:
- komputer wycofano 7 lat temu – jego sprzedaż nie będzie już związana z działalnością,
- samochód wycofano 2 lata temu – jego sprzedaż nadal będzie opodatkowana,
- meble biurowe nigdy nie były środkami trwałymi – ich rozliczenie może wyglądać inaczej niż w przypadku środków trwałych.
Dlatego przed sprzedażą warto sporządzić listę składników majątku wraz z datami ich wycofania.
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może wycofać środek trwały do majątku prywatnego. Sama czynność wycofania nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT.
Jeżeli jednak przedsiębiorca zdecyduje się na sprzedaż wycofanych środków trwałych wówczas sprzedaż ta może podlegać opodatkowaniu podatkiem PIT.
Na mocy art. 22a ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 zwanej dalej ustawą o PIT) środek trwały to składnik majątku, który:
- zostały nabyty lub wytworzony przez podatnika,
- stanowi własność lub współwłasność podatnika,
- jego okres użytkowania w działalności jest dłuższy niż rok,
- jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
- jest użytkowany w działalności gospodarczej,
- jest oddany w użytkowanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, umowy leasingu lub umowy o podobnym charakterze.
ISTOTNE:
Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT sprzedaż wycofanego z działalności składnika majątku będącego środkiem trwałym, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT w sytuacji, gdy przedsiębiorca dokona sprzedaży po upływie 6 lat licząc od miesiąca następnego po miesiącu wycofania.
W tym miejscu należy podkreślić jedną bardzo ważną rzecz. Okres 6 lat opodatkowania PIT sprzedaży wycofanego składnika majątku dotyczy także tzw. niskocennych środków trwałych czyli o wartości początkowej do 10.000 zł.
ISTOTNE:
Sprzedaż wycofanego z działalności środka trwałego w ciągu 6 lat stanowi dochód (skala podatkowa, podatek linowy) albo przychód (ryczałt) z działalności gospodarczej.
W przypadku skali podatkowej albo podatku liniowego przedsiębiorca w miesiącu jego sprzedaży ma prawo obniżyć przychody ze sprzedaży o koszty w postaci niezamortyzowanej dotychczas wartości początkowej.
W tym miejscu warto podkreślić, iż okres 6 lat dotyczy wyłącznie osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
Do nich należy zaliczyć osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą:
- samodzielnie,
- jako wspólnik spółki cywilnej,
- jako wspólnik spółki jawnej niebędącej podatnikiem CIT,
- jako wspólnik spółki partnerskiej.
Zatem jeżeli środek trwały nie został w pełni zamortyzowany to tę niezamortyzowaną część wartości początkowej przedsiębiorca ujmie w momencie sprzedaży tego samochodu, która nastąpiła po jego wycofania z działalności.
Na okoliczność wycofania środka trwałego z działalności podatnik sporządza następujące dokumenty:
- LT – likwidacja środka trwałego na skutek wycofania z działalności,
- protokół przekazania samochodu na cele prywatne.
Oczywiście od miesiąca następującego po miesiącu wycofania środka trwałego podatnik musi zaprzestać ujmowania w kosztach odpisów amortyzacyjnych.
Po upływie okresu 6 lat sprzedaż majątku firmowego będącego środkami trwałymi, co do zasady nie stanowi dochodu (przychodu) z działalności gospodarczej a stanowi dochód (przychód) ze sprzedaży prywatnej.
Przykład 1
Przedsiębiorca wycofał z działalności samochód osobowy w maju 2026 r. Jego wartość rynkowa wynosiła 70 000 zł. W sierpniu 2028 r. sprzedał auto za 62 000 zł.
Ponieważ od wycofania nie minęło jeszcze 6 lat, uzyskana kwota stanowi przychód z działalności gospodarczej.
Przykład 2
Przedsiębiorczyni wycofała maszynę produkcyjną z działalności w lutym 2026 r. Sprzedała ją dopiero w marcu 2032 r. za 35 000 zł.
Minął już wymagany 6-letni okres. W takiej sytuacji sprzedaż nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej.
A co z pozostałymi składnikami majątku niebędącymi środkami trwałymi takimi jak wyposażenie czy towar, materiał.
Powyższy okres 6 lat dotyczy także wyposażenia, towaru, materiału.
W nawiązaniu do z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT – opodatkowaniu podatkiem PIT podlega również sprzedaż uprzednio wycofanych składników majątku w okresie 6 tj.:
- środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, podlegających ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
- składników majątku o wartości do 10.000 zł z wyłączeniem składników, których wartość początkowa nie przekracza 1.500 zł,
- składników majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
- składników majątku stanowiących spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
– wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej.
Jeżeli natomiast mowa o wycofaniu towarów handlowych, materiałów to podatnik nie może zapomnieć o korekcie in minus dokonanej na dzień wycofania towaru na cele prywatne.
W przypadku, gdy towar handlowy został zakupiony:
- w roku poprzednim niż rok wycofania podatnik dokonuje zmniejszenia o wartość towarów handlowych w remanencie początkowym w roku wycofania towarów,
- w tym samym roku, co rok wycofania podatnik dokonuje zmniejszenia wydatków o wartość towarów handlowych już ujętych w PKPiR w dniu wycofania tych towarów z działalności.
Sprzedaż majątku firmowego po wycofaniu z działalności a VAT
Wycofanie składnika majątku firmowego na gruncie PIT to, co innego niż na gruncie VAT.
Generalna zasada mówi o tym, że opodatkowaniu podatkiem VAT mówi, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług.
Na mocy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361) opodatkowaniu podatkiem VAT podlega również nieodpłatne przekazanie przez czynnego podatnika VAT środków trwałych, wyposażenia, towarów, materiałów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
- wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Jeżeli mowa o samej późniejszej sprzedaży wcześniej wycofanego z firmy środka trwałego, wyposażenia, towaru, materiału to nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem VAT.
Odmiennie o podatku PIT już sama czynność wycofania ww. składników majątku z działalności podlega opodatkowaniu VAT w miesiącu (w dniu) ich wycofania. Co więcej czynność wycofania może skutkować także obowiązkiem dokonania korekty odliczonego (albo nieodliczonego) wcześniej podatku VAT.